جوشکاری لوله گالوانیزه فرآیندی است که در آن دو یا چند قطعه لوله گالوانیزه به یکدیگر متصل میشوند. این کار معمولا برای ایجاد اتصالات محکم در سیستمهای لولهکشی با لوله درزدار و حتی لوله مانیسمان انجام میگیرد. اما این فرآیند نیازمند دقت بالا است، زیرا پوشش گالوانیزه (روی) که برای محافظت از لوله در برابر خوردگی استفاده میشود، در اثر حرارت جوشکاری ممکن است آسیب ببیند یا مانع از اتصال محکم و پایدار گردد.
طی فرایند جوشکاری لوله گالوانیزه، چه اتفاقی میافتد؟
- دو لوله گالوانیزه در موقعیت مورد نظر قرار میگیرند.
- الکترود یا سیم جوش شروع به تولید حرارت میکند.
- حرارت باعث ذوب شدن لبههای لولهها و اتصال آنها میشود.
- پوشش گالوانیزه (روی) در ناحیه جوش ذوب شده و بخار میشود.
- جوشکاری انجام میشود و ناحیه اتصال با ماده جوش پر میشود.
- پس از سرد شدن، اتصال لولهها محکم میشود.
هزینه جوشکاری لوله گالوانیزه چه تفاوتی با جوشکاری لوله و ورق سیاه دارد؟
هزینه جوشکاری لوله گالوانیزه معمولا بیشتر از جوشکاری ورق سیاه است. دلیل این تفاوت به عوامل مختلفی بستگی دارد. اولا، قیمت لوله گالوانیزه به دلیل فرآیند تولید و گالوانیزاسیون بالاتر است. علاوه بر این، برای حفظ کیفیت جوش و جلوگیری از آسیب به پوشش، نیاز به دقت بیشتری است. در حالی که جوشکاری ورق سیاه، به دلیل عدم وجود پوشش گالوانیزه، فرآیند سادهتر و البته هزینه کمتری دارد.
دستورالعملها و مراحل جوشکاری لوله گالوانیزه کدام است؟
- آمادهسازی تجهیزات مورد نیاز مثل دستگاه جوش، سیم جوش گالوانیزه، عینک ایمنی، لباس کار، ماسک و دستکش.
- تمیز کردن محل جوش و حذف پوشش گالوانیزه .
- انتخاب و تهیه الکترود مناسب برای جوشکاری.
- قرار دادن قطعه در جای مناسب و ثابت کردن آن برای شروع جوشکاری.
- اجرای جوشکاری مطابق با استانداردهای تعیینشده.
- انجام سنگزنی نهایی برای جلوگیری از ایجاد پاششهای اضافی.
روش جوشکاری لوله گالوانیزه کدام است؟
برای جوشکاری لوله گالوانیزه روشهای متعددی وجود دارد که بسته به ضخامت لوله، شرایط محیطی و نوع پوشش گالوانیزه انتخاب میشوند. هر روش ویژگیهای خاص خود را دارد و باید متناسب با نیاز پروژه مورد استفاده قرار گیرد. در ادامه، انواع روشهای جوشکاری ورق گالوانیزه و مزایای هر یک را بررسی میکنیم.
- جوشکاری CO2
این روش نوعی جوشکاری قوسی با الکترود است که در حضور گاز محافظ انجام میشود. در این فرآیند از گازهایی مانند دیاکسید کربن و آرگون استفاده میشود که با کاهش پاشش مذاب، کیفیت جوش را به میزان قابلتوجهی بهبود میبخشد.
- جوشکاری مقاومتی
این روش برای اتصال ورقهای نازک به کار میرود و به دلیل حداقل آسیب به پوشش گالوانیزه، گزینهای ایدهآل محسوب میشود. در این فرآیند، جریان الکتریکی از میان قطعات عبور کرده و با ایجاد حرارت، اتصال بین آنها را برقرار میکند.
- جوشکاری با الکترود
در این روش جوشکاری، برای اتصال لوله گالوانیزه از الکترود استفاده میشود. این فرآیند که با نام جوشکاری قوسی با الکترود پوششدار (SMAW) نیز شناخته میشود، باعث کاهش تخلخل و بهبود کیفیت جوش میگردد. دلیل این مزیت، حرکت الکترود و تبخیر کنترلشده پوشش روی در حین جوشکاری است. جوشکاری با الکترود، از رایجترین تکنیکهای جوشکاری است.
الکترود جوشکاری چیست؟
الکترود جوشکاری یک سیم فلزی است که برای ایجاد اتصال میان قطعات فلزی در فرایند جوشکاری بهکار میرود. این سیم معمولا با یک پوشش محافظ پوشیده شده که در حین جوشکاری بهمنظور حفاظت از جوش و کاهش آلودگی هوا و گازهای مضر، ذوب شده و گاز محافظ تولید میکند. پوشش الکترود میتواند از مواد مختلفی مانند سلولزی، رتیلی یا قلیایی تشکیل شده باشد. برخی از الکترودهایی که برای جوشکاری لولههای گالوانیزه مناسب هستند عبارتند از:
- الکترود ۶۰۱۰
- الکترود ۶۰۱۱
- الکترود ۷۰۱۴
- الکترود ۷۰۱۸
نکته: هنگام انتخاب الکترود برای جوشکاری لولههای گالوانیزه، باید به نوع پوشش گالوانیزه و سازگاری آن با ساختار الکترود توجه کرد.
چرا پوشش گالوانیزه را در زمان جوشکاری از روی محل جوش پاک میکنند؟
همانطور که پیشتر گفتیم، پیش از جوشکاری لوله گالوانیزه، پوشش فلز روی را از محل جوش پاک میکنند. این نکته بسیار مهم است و عدم توجه به آن میتواند مشکلاتی به وجود آورد. از جمله:
- جلوگیری از تولید گازهای سمی: روی (Zn) در دمای بالا تبخیر شده و گازهای خطرناکی تولید میکند که برای سلامتی مضر است.
- بهبود کیفیت جوش: وجود پوشش گالوانیزه در محل جوش میتواند باعث ایجاد تخلخل و کاهش استحکام اتصال شود.
- جلوگیری از آلودگی الکترود و قوس جوشکاری: باقی ماندن روی روی سطح جوش، قوس الکتریکی را ناپایدار کرده و کیفیت جوش را کاهش میدهد.
پس از جوشکاری، معمولا محل اتصال را مجددا گالوانیزه یا با رنگهای ضدزنگ پوشش میدهند تا از خوردگی محافظت شود.
چرا پس از جوشکاری مجدد لوله را گالوانیزه میکنند یا رنگ میزنند؟
بخشی از پوشش فلز روی (با خاصیت ضد زنگ)، پیش از جوشکاری و بخشی از پوشش اطراف نقطه جوش، در هنگام جوشکاری از بین میرود. در نتیجه لوله در این بخشها مستعد زنگزدگی و خوردگی خواهد بود. به همین دلیل، برای حفظ خواص ضد زنگ و افزایش عمر مفید لوله، پس از جوشکاری، لوله را مجددا گالوانیزه میکنند یا رنگ میزنند. این کار باعث میشود که سطح لوله دوباره بهطور کامل در برابر رطوبت و عوامل محیطی محافظت شود و از خوردگی جلوگیری گردد.
آیا جوشکاری لوله گالوانیزه آب با جوشکاری لوله گالوانیزه گلخانه متفاوت است؟
بله، جوشکاری لوله گالوانیزه آب با جوشکاری لوله گالوانیزه گلخانه تفاوتهایی دارد. یکی از مهمترین تفاوتها در نوع و کاربرد لولهها است. لولههای گالوانیزه آب معمولا برای انتقال آب آشامیدنی یا آب صنعتی استفاده میشوند و فشار داخلی بسیاری را متحمل خواهد بود. بنابراین جوشکاری این لولهها باید بهگونهای انجام شود که از بروز نشت و آسیبهای احتمالی جلوگیری کند. در حالی که لولههای گالوانیزه گلخانه بهمنظور ساخت سازههای گلخانهای مورد استفاده قرار میگیرند و فشار کمتری را تحمل میکنند.
این تفاوتها باعث میشود که در جوشکاری لولههای گالوانیزه آب، با دقت و وسواس بیشتری اجرا شود تا مقاومت لوله را افزایش داده و از آن در برابر فشارات داخلی و بیرونی محافظت کند. در حالی که جوشکاری لولههای گالوانیزه گلخانه بیشتر به استحکام و مقاومت در برابر شرایط محیطی (مانند رطوبت و تغییرات دما) تمرکز دارد. هرچند، جوشکاری این دو نوع لوله به روشهای مشابه انجام میشود، اما انتخاب الکترود مناسب و فرآیندهای پس از جوشکاری ممکن است با توجه به نیازهای هر نوع متفاوت باشد.
جوشکاری لوله گالوانیزه چه مزیتهایی دارد؟
- اصلیترین مزیت جوشکاری لوله گالوانیزه، نصب و اتصال لولهها به یکدیگر، بدون محدودیت سایز است.
- جوشکاری هزینه خرید و نصب بسیاری از قطعات و اتصالات را از بودجه کلی پروژه حذف میکند.
- امکان لولهکشی در مسیرهای طولانی را امکانپذیر میکند.
- استحکام بالایی دارد و امکان نشتی از محل جوش بسیار کمتر از امکان نشت از محل نصب با اتصالات است.
مشکلات و معایب جوشکاری لوله گالوانیزه چیست؟
فولاد گالوانیزه به دلیل مقاومت در برابر زنگزدگی، کاربرد گستردهای دارد، اما هنگام جوشکاری با مشکلاتی همراه است. برخی از چالشهای رایج در جوشکاری لولههای گالوانیزه عبارتند از:
- ایجاد تخلخل و ترک در سطح گالوانیزه هنگام جوشکاری: پوشش روی در لولههای گالوانیزه، فرآیند جوشکاری را پیچیده میکند و مانع از ایجاد یک اتصال صاف و یکنواخت میشود. این پوشش باعث میشود که سطح جوش دچار تخلخل و ترک شده و کیفیت نهایی اتصال کاهش یابد.
- کاهش خاصیت ضد زنگی به دلیل از بین رفتن پوشش روی: فولاد گالوانیزه به دلیل پوشش روی که بر روی سطح آن قرار دارد، کاملا ضد زنگ است. اما هنگام جوشکاری لولههای گالوانیزه، برای ایجاد جوش یکنواخت و صحیح، باید پوشش روی از سطح پاک شود. این امر میتواند باعث شود در نواحی که پوشش روی از بین رفته، پس از جوشکاری زنگزدگی رخ دهد که این موضوع به عنوان یک چالش اساسی مطرح میشود. از این رو سطح جوش و اطراف آن را مجدد با پوشش ضد زنگ یا اسپری گالوانیزه میپوشانند.
- انتشار بخارات سمی که میتواند برای سلامتی مضر باشد: هنگام جوشکاری لولهها و ورقهای گالوانیزه، بخارات سمی ناشی از اکسید شدن فلز روی تولید میشود. لازم است بدانید که این بخارات میتواند بسیار خطرناک و حتی کشنده باشد. به همین دلیل، رعایت اصول ایمنی در هنگام جوشکاری لولههای گالوانیزه از اهمیت فراوانی برخوردار است و باید به دقت مورد توجه قرار گیرد.
نکات ایمنی که هنگام جوشکاری لوله گالوانیزه میبایست رعایت کنید:
هنگام جوشکاری لولههای گالوانیزه رعایت نکات ایمنی بسیار حائز اهمیت است تا از بروز خطرات جدی جلوگیری شود. برخی از نکات ایمنی که باید رعایت کنید عبارتند از:
- استفاده از تجهیزات حفاظتی: حتما از وسایل ایمنی مانند عینک جوشکاری، ماسک، دستکش، لباس مقاوم و کلاه ایمنی استفاده کنید تا از آسیب به چشمها، پوست و تنفس جلوگیری شود.
- تهویه مناسب: در مکانهایی که جوشکاری انجام میدهید، تهویه کافی را فراهم کنید تا بخارات سمی ناشی از جوشکاری، بهویژه بخارات روی (Zn) که میتواند خطرناک باشد، به سرعت خارج شوند.
- آگاهی از خطرات بخارات سمی: بخارات ناشی از اکسید شدن روی میتوانند کشنده باشند، بنابراین از دستگاههای تنفسی مناسب و ماسکهای فیلتر دار استفاده کنید.
- تمیزکاری مناسب سطح قبل از جوشکاری: برای جلوگیری از تخلخل و ترک در جوش، قبل از شروع جوشکاری، پوشش گالوانیزه را از سطح پاک کنید.
- کنترل آتشسوزی: در نزدیکی محل جوشکاری از مواد اشتعالپذیر دوری کنید و همیشه یک کپسول آتشنشانی در دسترس داشته باشید.
- رعایت استانداردهای جوشکاری: برای جلوگیری از ایجاد عیوب در جوش، از استانداردهای مربوطه پیروی کنید و تجهیزات جوشکاری را بهطور دقیق تنظیم کنید.
- آموزش و آگاهی کارکنان: اطمینان حاصل کنید که تمامی افرادی که در نزدیکی محل جوشکاری حضور دارند، از خطرات و نکات ایمنی آگاهی کامل داشته باشند.
