لوله درزدار، که با نام لوله درز مستقیم نیز شناخته میشود، از نورد ورقهای فولادی یا آهن تولید میگردد. در فرآیند ساخت، ورقهای فلزی به شکل استوانهای خم شده و در امتداد طول لوله با استفاده از جوشکاری، اتصال محکمی ایجاد میشود. این درز طولی که حاصل جوشکاری است، به لوله استحکام کافی برای کاربردهای مختلف میبخشد.
لولههای درزدار بیشتر در انتقال مایعات و گازها کاربرد دارند. این لولهها به دلیل وجود درز جوش، برای مصارف مختلفی که فشار متوسط یا دمای معمولی دارند، گزینهای اقتصادی و کارآمد محسوب میشوند. در مقایسه، لولههای بدون درز (یکپارچه) به دلیل ساختار بدون جوش، برای کاربردهایی که نیاز به تحمل فشار بالا و سطحی بدون نشتی دارند، استفاده میشوند. قیمت لولههای درزدار، از جمله قیمت لوله گالوانیزه، قیمت لوله سیاه سپنتا با توجه به نوع، مواد و کاربرد آنها متفاوت است.
مشخصات فنی لوله سیاه درزدار سپنتا کدام است؟
- جنس بدنه آنها آهنی و عموما فولادی است.
- از سایز ۱.۲ اینچ تا ۸ اینچ تولید میشوند. ابعاد بزرگتر به صورت سفارشی تولید میگردد.
- لولههای درزدار به صورت استاندارد با طول ۶ متر عرضه میشوند. اما با ابعاد ۴ و ۱۲ متر نیز تولید میگردند. طول سفارشی نیز بر اساس نیاز مشتری تولید میگردد.
- این لولهها در ضخامت ۲ الی ۸ میل تولید میشوند.
- بر اساس نیاز پروژه و کاربری، میتوانند سیاه (فولادی) یا گالوانیزه باشند.
- لولههای درزدار سپنتا اغلب با اتصالات سیاه درزدار در سیستمهای لولهکشی به کار میروند و هماهنگی خوبی در کاربرد دارند.

استاندارد لوله سیاه درزدار چیست؟
استانداردهای مختلفی برای تولید و استفاده از لولههای درزدار و بدون درز وجود دارد که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. در ادامه به برخی از این استانداردها و کاربردهای آنها اشاره شده است:
- SPEC 5L: این استاندارد برای تعیین مشخصات مواد و ابعاد لولههای فولادی بدون درز بهویژه در صنایع نفت و گاز مورد استفاده قرار میگیرد.
- ASTM A106/ASME SA106: استانداردی که برای لولههای فولادی کربنی بدون درز طراحی شده و برای شرایط دمای بالا مناسب است.
- ASTM A335/ASME SA335: از این استاندارد برای لولههای فولادی آلیاژی استفاده میشود که در محیطهای با دمای بالا کاربرد دارند.
این استانداردها تضمین میکنند که لولهها از نظر کیفیت، مقاومت و ایمنی برای استفاده در شرایط خاص، بهینه باشند.
انواع لوله درزدار بر اساس ضخامت کدام است؟
همانطور که پیشتر گفتیم، لولههای درزدار با ضخامتهای مختلف تولید میشوند. این ضخامت از ضخامت ورق مادر (ورقی که لوله از آن تولید میشود) نشات میگیرد. ضخامت لوله با سایز لوله رابطه مستقیم دارد. به عنوان مثال لولههای با سایز کوچک نمیتوانند ضخامت بالاتر از استاندارد تعریف شده داشته باشند. چون اصلا ورق ضخیم در قطر کوچک، لوله نمیشود. مثلا هرگز لوله ۳.۴ اینچ با ضخامت ۶ میل نخواهیم داشت. بر عکس این داستان هم رایج است. به عنوان مثال لوله ۸ اینچ با ضخامت ۲ میل تولید نمیشود چون این ابعاد با این ضخامت، مقاومت ایستایی نخواهد داشت.
جدول سایز و ضخامت لوله درزدار سپنتا | |||
| سایز (اینچ) | قطر خارجی (mm) | ضخامت (mm) | وزن (k/m) |
| ۱.۲ | ۲۱.۳ | ۲.۰ – ۲.۵ | ۱.۲ – ۱.۵ |
| ۳.۴ | ۲۶.۷ | ۲ – ۳ | ۱.۶ – ۲.۲ |
| ۱ | ۳۳.۴ | ۲.۵ – ۳.۲ | ۲.۲ – ۲.۹ |
| ۱-۱.۴ | ۴۲.۲ | ۲.۵ – ۳.۶ | ۲.۹ – ۴.۱ |
| ۱-۱.۲ | ۴۸.۳ | ۲.۸ – ۳.۶ | ۳.۴ – ۴.۵ |
| ۲ | ۶۰.۳ | ۲.۸ – ۴ | ۴.۵ – ۶.۳ |
| ۲-۱.۲ | ۷۶.۱ | ۳ – ۴.۵ | ۶.۲ – ۸.۵ |
| ۳ | ۸۸.۹ | ۳ – ۴.۵ | ۷.۳ – ۱۰.۰ |
| ۴ | ۱۱۴.۳ | ۳.۲ – ۴.۸ | ۱۰.۰ – ۱۳.۷ |
| ۵ | ۱۴۱.۳ | ۳.۶ – ۵ | ۱۴.۰ – ۱۹.۰ |
| ۶ | ۱۶۸.۳ | ۴ – ۶ | ۱۷.۸ – ۲۲.۰ |
ضخامت نقش اساسی در تعیین وزن لوله و قیمت آن دارد. همچنین در کاربری لوله تاثیر گذارند. لولهها بر اساس ضخامت به دو گروه تقسیم میشوند.
لوله درزدار سبک چیست؟
لوله درزدار سبک، لولههای درزداری هستند که ضخامت لوله نسبت به سایز کم باشد. این لولهها فضای داخلی بیشتری دارند، اما تحمل فشار آنها کمتر است. ضخامت کم برای سایز از لوله درزدار، یک عدد مجزا تعریف میشود. به عنوان مثال ضخامت ۲ میل برای لوله ۱.۲ اینچ را به عنوان لوله درزدار سبک معرفی میکند. در حالی که همین سایز لوله با ضخامت ۳ میل، در گروه لوله درزدار سنگین است.

کاربرد لوله درزدار سبک چیست؟
لولههای فلزی سبک (سیاه یا گالوانیزه) که به عنوان لوله صنعتی سبک هم شناخته میشوند، به دلیل وزن کم، نصب آسان، و مقاومت نسبی در برابر خوردگی، کاربردهای گستردهای در صنایع و پروژههای مختلف دارند. این لولهها عمدتا در مواردی به کار میروند که نیاز به کاهش وزن سازه و سهولت حملونقل وجود داشته باشد.
از موارد مصرف لوله فلزی سبک میتوان به ساخت چارچوبهای فلزی برای مبلمان، قفسهبندی، و تجهیزات دکوراسیون داخلی اشاره کرد. همچنین، این نوع لولهها در سیستمهای تهویه مطبوع و کانالکشی هوا به دلیل سهولت در نصب و جابجایی بسیار پرکاربرد هستند.
لوله گالوانیزه سبک نیز به دلیل پوشش محافظ گالوانیزه، گزینهای مناسب برای محیطهای مرطوب و پروژههایی مانند حصارکشی، سازههای گلخانهای، و خطوط لولهکشی آب و فاضلاب سبک به شمار میرود. این لولهها ترکیبی از دوام، سبکی و مقاومت در برابر زنگزدگی را ارائه میدهند که آنها را به یکی از انتخابهای محبوب در بسیاری از پروژههای ساختمانی و صنعتی تبدیل کرده است.
لوله درزدار سنگین چیست؟
لولههای درزدار سنگین، لولههای درزداری هستند که نسب به سایزشان، ضخامت بالایی دارند. این لولهها توانایی تحمل فشار بیشتر و مقاومت ایستایی و مکانیکی بالاتری دارند. لولههای سنگین برای پروژههایی که نیاز به مقاومت و تحمل فشار بیشتر داشته باشند، به کار میروند. این لولهها به واسطه ضخامت بیشتر، وزن بیشتری دارند.
کاربرد لوله درزدار سنگین چیست؟
لولههای سنگین به دلیل ضخامت بیشتر و مقاومت بالاتر در برابر فشار و ضربه، در پروژههایی که به استحکام بالا نیاز دارند، استفاده میشوند. این لولهها در انتقال سیالات با فشار بالا، مانند آب، نفت و گاز، کاربرد دارند و همچنین در صنایع پتروشیمی و نیروگاهها برای انتقال مایعات داغ یا شیمیایی به کار میروند. علاوه بر این، لولههای سنگین در ساخت سازههای فلزی، اسکلتهای گلخانهای بزرگ و سیستمهای لولهکشی صنعتی نیز مورد استفاده قرار میگیرند.

انواع لوله فلزی درزدار بر اساس پوشش کدامند؟
لولههای درزدار بر اساس نوع پوشش به دو گروه طبقه بندی میشوند:
لوله سیاه درزدار
لوله سیاه درزدار، نوعی لوله فولادی است که در فرآیند تولید آن، ورقهای فولادی به صورت دایرهای شکل درآمده و لبههای آن با استفاده از جوش به یکدیگر متصل میشود. این لولهها معمولا بدون پوشش گالوانیزه یا رنگی هستند و به رنگ سیاه (بدون پوشش سطحی) در میآیند. لولههای سیاه درزدار در انواع مختلفی از سایزها و ضخامتها تولید میشوند و برای مصارف صنعتی مانند سیستمهای لولهکشی آب، نفت، گاز، تاسیسات ساختمانی و پروژههای ساخت و ساز استفاده میشوند. این لولهها به دلیل هزینه تولید پایین و قابلیت انعطافپذیری در کاربردها، یکی از گزینههای اقتصادی و پرکاربرد در صنایع مختلف به شمار میروند.
لوله گالوانیزه درزدار
لوله گالوانیزه درزدار، لولهای فولادی است که ابتدا از ورقهای فولادی تولید شده و سپس لبههای آن به هم جوش داده میشود. پس از تولید لوله، برای جلوگیری از زنگزدگی و خوردگی، سطح آن با پوشش گالوانیزه (روی) پوشانده میشود. این پوشش باعث افزایش مقاومت لوله در برابر عوامل محیطی و رطوبت میشود. لولههای گالوانیزه درزدار معمولا در سیستمهای لولهکشی آب، فاضلاب، تاسیسات صنعتی، و خطوط انتقال گاز و نفت به کار میروند. استفاده از لوله گالوانیزه درزدار برای کاربردهایی که نیاز به مقاومت در برابر خوردگی دارند، گزینهای مطلوب به شمار میآید.
انواع لولههای درزدار بر اساس نوع جوش کدام است؟
لولههای درزدار مستقیم را میتوان بر اساس روش جوشکاری آنها دستهبندی کرد. در اینجا مهمترین روشهای جوشکاری برای تولید این لولهها آورده شده است:
جوشکاری زیرپودری (SAW):
- این روش برای تولید لولههای درزدار مستقیم بهکار میرود و در آن از الکترود و پودر برای حفاظت از جوش استفاده میشود.
جوشکاری مقاومت الکتریکی (ERW):
- در این فرآیند، جوشکاری لولهها از طریق مقاومت الکتریکی انجام میشود.
جوشکاری ذوبی الکتریکی (EFW):
- لولههای EFW با استفاده از روش جوشکاری ذوبی الکتریکی تولید میشوند.
جوشکاری فرکانس بالا (HFW):
- این روش از فرکانسهای بالا برای جوشکاری لولهها استفاده میکند و مزایای خاصی از نظر کیفیت جوش دارد.

انواع لوله درزدار بر اساس نوع و هدف کاربرد کدام است؟
لولههای آبیاری درزدار:
این لولهها برای انتقال آب به منظور آبیاری در کشاورزی، باغها و منظرهسازی استفاده میشوند. معمولا از موادی مانند PVC (پلیوینیل کلرید) یا پلیاتیلن و حتی فولاد گالوانیزه تولید میشوند که مقاومت خوبی در برابر فشار و خوردگی دارند.
لولههای گازی درزدار:
این لولهها برای انتقال گازهای طبیعی یا صنعتی طراحی شدهاند. برای جلوگیری از نشت گاز، باید دقت زیادی در طراحی و ساخت آنها انجام شود. از فولاد ضد زنگ یا فولاد کربنی با پوششهای ضد زنگ استفاده میشود. لوله گاز سپنتا به دو گروه لوله گاز خانگی (لوله گاز روکار) و لوله گاز API (لوله گاز توکار) تقسیم میشوند.
- لولههای حرارتی درزدار:
لوله های حرارتی، لوله سیاه درزداری است که در سیستمهای گرمایشی، تهویه مطبوع و خنککننده بهکار میروند. موادی مانند فولاد، مس یا آلومینیوم برای این لولهها مناسب هستند زیرا هدایت حرارتی بالایی دارند. لوله شوفاژی در این گروه قرار میگیرد و وظیفه انتقال آب داغ را دارد.
لوله جدار چاه درزدار:
لوله جدارچاه برای استفاده در دیواره چاهها طراحی شده است و از ورود آب و ذرات معلق به داخل چاه جلوگیری میکند. این لولهها معمولا از فولاد ضد زنگ یا گالوانیزه تولید میشوند تا در برابر شرایط سخت زیر زمین مقاوم باشند.
لولههای فاضلاب درزدار:
این لولهها برای انتقال فاضلاب و پسابها به سیستمهای فاضلاب شهری و تصفیه فاضلاب استفاده میشوند. مواد مقاوم در برابر عوامل شیمیایی و زنگزدگی مانند PVC یا پلیپروپیلن در تولید این لولهها کاربرد دارند.
لولههای نفت و گاز درزدار:
این لولهها برای انتقال نفت خام، گاز طبیعی و محصولات پالایشگاهی طراحی شدهاند و نیاز به مقاومت بالایی دارند. معمولا از فولاد کربنی یا فولاد ضد زنگ برای تولید این لولهها استفاده میشود.
لولههای داربستی درزدار:
لوله داربستی نوعی لوله فلزی است که برای ساخت داربستهای ساختمانی استفاده میشود. این لولهها از نورد ورق گالوانیزه یا آهن تولید میشوند و برای ایجاد استحکام و پایداری در سازههای موقت بهکار میروند.
لولههای آب و فاضلاب شهری درزدار:
این لولهها برای انتقال آب شهری به خانهها و ساختمانها و همچنین برای انتقال فاضلاب به سیستمهای فاضلاب شهری استفاده میشوند. این لولهها به عنوان لوله درزدار تست آب سپنتا عرضه میگردند.
لوله گلخانه درزدار:
لوله گلخانه برای ساخت سازههای گلخانهای استفاده میشود و بهعنوان پایه و اسکلت برای نگهداری پوشش گلخانه عمل میکند. این لولهها از فولاد گالوانیزه یا آلومینیوم تولید میشوند تا در برابر شرایط رطوبتی و دمایی گلخانه مقاوم باشند.
تمام این لولهها ممکن است از نظر سایز و ضخامت مشترک باشند؛ اما کاربردهای متفاوتی را تجربه کنند.

لوله درزدار مستقیم صنعتی چیست؟
لوله درزدار صنعتی، نوعی لوله فلزی است که در فرآیند تولید آن، جوش یا درز طولی در امتداد بدنه لوله ایجاد میشود. این لولهها بهطور معمول برای کاربردهای صنعتی مختلف مانند انتقال مایعات، گازها، یا مواد شیمیایی در سیستمهای لولهکشی صنعتی، نفت و گاز، پتروشیمی، و ساخت سازههای فلزی بهکار میروند. لولههای درزدار صنعتی معمولاً از فولاد کربنی، فولاد ضد زنگ، یا آلیاژهای خاص تولید میشوند و برای افزایش مقاومت در برابر فشار و شرایط محیطی، اغلب با پوششهای ضد خوردگی یا گالوانیزه تقویت میشوند. این ویژگیها باعث میشود که این لولهها در برابر فرسایش و آسیبهای محیطی مانند رطوبت و حرارت مقاوم باشند.
کاربرد لوله صنعتی درزدار چیست؟
لولههای درزدار مستقیم صنعتی در بسیاری از صنایع و پروژههای ساختمانی کاربرد دارند. این لولهها به دلیل ویژگیهای خاص خود در انتقال مواد و ساخت سازهها بهطور گستردهای استفاده میشوند. برخی از کاربردهای این لولهها عبارتند از:
- تولید پروفیلهای قوطی و مقاطع فولادی
- استفاده در خطوط انتقال مواد در صنایع پتروشیمی
- به کارگیری در صنعت معدن
- ساخت تونلها و پایههای اسکله و پلها
- کاربرد در صنایع کشتیسازی
- انتقال مایعات تحت فشار کم نظیر نفت، گاز و آب
- ساخت سازههای فولادی و تاسیسات مختلف
در ایران، لولههای درزدار مطابق با استانداردهای بینالمللی و در واحدهای صنعتی تولید میشوند تا نیاز صنایع مختلف برآورده گردد.
لوله سیاه درزدار در کجا استفاده می شود؟
- لولهکشی گاز و تهویه: در پروژههای ساختمانی برای انتقال گاز طبیعی در لولهکشیهای توکار یا روکار مورد استفاده قرار میگیرد (در سایزهای مشخص و با استاندارد خاص).
- لوله کشی آب: استفاده به عنوان لوله خطوط انتقال آب بین شهری (به صورت لولههای خیلی بزرگ یا درشت لوله)
- لوله جدار چاه: به عنوان جدار چاه (با قطر بزرگ)
- صنایع ساختمانی و سازههای فلزی: در ساخت داربست، سازههای فلزی سبک، نرده، پایه تابلو و چارچوبهای فلزی کاربرد دارد.
- خطوط انتقال سیالات غیر خورنده: برای انتقال آب سرد یا گرم در سیستمهای صنعتی یا کشاورزی، البته در جایی که خوردگی شدید وجود ندارد.
- صنعت گلخانه و کشاورزی: در ساخت اسکلت گلخانه، قفسهبندی و سازههای نگهدارنده محصولات کشاورزی استفاده میشود.

فرایند تولید لوله درزدار سپنتا به چه نحوی اجرا میشود؟
فرآیند تولید لوله درزدار مستقیم شامل مراحل مختلفی است که در نهایت منجر به تولید لولهای با کیفیت و قابل استفاده در صنایع مختلف میشود. این مراحل به شرح زیر است:
انتخاب ورق در تولید لولههای درزدار: ورق فولاد مبارکه به عنوان یکی از بهترین و معتبرترین ورقهای موجود در بازار ایران و جهان شناخته میشود و به طور گسترده برای تولید لولههای درزدار سپنتا استفاده میشود. کیفیت بالای ورق مبارکه به دلیل همگن بودن آن و تلرانس کم میباشد که تاثیر زیادی در کیفیت نهایی لوله دارد. تلرانس کم ورق موجب میشود جوش به طور یکنواخت و کامل به لبههای ورق نفوذ کرده و از ایجاد مشکلاتی مانند نشتی و ضعف در جوش جلوگیری شود. بنابراین، انتخاب ورق با ویژگیهای مناسب نقش اساسی در تضمین کیفیت لولههای تولید شده دارد.
- آمادهسازی ورقها: ابتدا ورقهای فولادی یا آهن به ابعاد و ضخامت مورد نیاز برش داده میشوند. این ورقها طبق استانداردهای بینالمللی تهیه و آماده میشوند.
- فرمدهی و خمکاری: پس از برش، ورقها توسط غلطکهای فرمدهنده به شکل دایرهای تغییر شکل داده میشوند. این فرآیند باعث میشود که لبههای ورق به هم نزدیک شوند.
- جوشکاری: در این مرحله، دو لبه ورق به کمک تکنیکهای جوشکاری به هم متصل میشوند. روشهای جوشکاری متداول برای این کار شامل جوشکاری ذوب الکتریکی (EFW)، جوشکاری زیرپودری (SAW) و جوشکاری مقاومت الکتریکی (ERW) هستند. جوشکاری درز جوش را در محل اتصال لبهها ایجاد میکند که باعث میشود این لولهها به نام لولههای درزدار یا درزجوش شناخته شوند.
- سرد کردن لوله: پس از جوشکاری، لولهها با استفاده از مایع آب صابون خنک میشوند. آب صابون به عنوان یک خنککننده صنعتی عمل کرده و از ایجاد زنگزدگی جلوگیری میکند.
- تراشکاری و تصفیه سطح: در فرآیند تولید لولههای درزدار، یکی از مراحل مهم پس از جوشکاری، تسطیح سطح جوش است. این عملیات معمولا در فاصله ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتری از محل جوش و زمانی که هنوز جوش کاملا خنک نشده است، انجام میشود. در این مرحله، با استفاده از تیغچه، سطح برجسته جوش صاف و یکنواخت میشود. در خطوط تولید مدرن، این کار با کمک تیغچه و سنبادهزنی انجام میگیرد. یکی از مشکلات رایج در فرآیند تولید لولهها، برجستگی یا گودی در محل جوش است که بهطور معمول به آن “گردهماهی” گفته میشود. این برجستگیها میتوانند باعث از دست رفتن قابلیت دندهزنی یا فرمدهی لوله شوند و در نتیجه کیفیت نهایی لوله را تحت تأثیر قرار دهند.
- برش لوله به اندازههای مشخص: پس از اتمام تولید لوله درزدار، لولهها از دستگاه خارج شده و به قطعات ۶ متری برش داده میشوند تا وارد مرحله بعدی تولید شوند.
- تست کیفیت: برای اطمینان از کیفیت لولهها، آزمایشهای مختلفی از جمله آزمایش هیدرواستاتیک، آزمایش جریان مغناطیسی (MT) یا آزمایش جریان الکتریکی (ET) انجام میشود. این تستها به شناسایی هرگونه نقص یا عیب در لولهها کمک میکنند.
- پوششدهی: لولهها برای افزایش دوام و مقاومت در برابر خوردگی و زنگزدگی، به پوششهای گالوانیزه یا رنگآمیزی پوشانده میشوند.
در نهایت، لولههای درزدار تولید شده در صنایع مختلف برای کاربردهایی نظیر انتقال مایعات، گازها، یا ساخت سازههای فلزی و ساختمانها مورد استفاده قرار میگیرند. این لولهها به دلیل هزینه تولید پایین و کاربردهای متنوع، جز پرطرفدارترین گزینهها در صنایع مختلف هستند.
مشکلات رایج در خط جوش لولههای گازی درزدار چیست؟
در فرآیند تولید لولههای گازی درزدار، برخی مشکلات میتوانند در قسمت جوشکاری رخ دهند که بر کیفیت لوله تاثیر میگذارند. این مشکلات شامل موارد زیر میشود:
- عدم فاصله مناسب لبهها: اگر فاصله بین دو لبه ورق به درستی تنظیم نشود، جوش به عمق کافی نفوذ نمیکند که این باعث ضعف در کیفیت جوش داخلی لوله میشود.
- ناقص شدن جوش به دلیل نوسانات برق: تغییرات زیاد یا کم بودن آمپر برق میتواند منجر به جوشهای ناهماهنگ شود. این وضعیت باعث ایجاد نقاط قطعی و وصلی در جوش میشود که در نهایت منجر به نشتی میگردد.
- پلهای شدن در محل اتصال: در بعضی مواقع، در محل اتصال دو لبه ورق، پلهای شدن لوله مشاهده میشود که ناشی از مشکلات در تنظیمات دستگاه یا تلرانس ضخامت ورق است.
این اشکالات میتوانند به دلایل مختلفی از جمله تنظیمات نادرست غلتکهای دستگاه یا نوسانات ضخامت ورق ایجاد شوند. انتخاب ورقهای با کیفیت پایین نیز میتواند موجب تغییرات غیرمعمول در فاصله لبهها و در نتیجه کاهش کیفیت جوش شود.
